Een fietspad dat in het donker goed verlicht moet zijn, maar ook door een natuurgebied loopt. Een voetpad door een parkje waar ook vogels en andere dieren leven. Het zijn plekken waar twee verschillende wensen voor openbare verlichting samenkomen: veiligheid voor de mens en rekening houden met flora en fauna. Infra Light Engineering komt daarom met een nieuwe oplossing: bio-adaptieve verlichting, die gedurende de avond en nacht van kleur verandert.
ILE past bio-adaptieve verlichting voor het eerst toe in Noord-Holland
Licht dat meebeweegt met mens én natuur
Het dilemma van wit of oranje licht
Het fietspad tussen Uitgeest en Castricum is zo’n locatie. In de donkere wintermaanden fietsen hier ’s ochtends en aan het einde van de dag veel kinderen, van en naar school of de sportverenigingen. Tegelijkertijd loopt het fietspad door een poldergebied waar ook vogels en andere dieren leven.
Vanuit de plannen die er al lagen voor het vervangen van de verlichting, stelde Infra Light Engineering (ILE) een nieuwe oplossing aan de gemeente voor: bio-adaptieve verlichting. Het tackelt de problemen van de opties die tot nu toe beschikbaar waren. “De conventionele verlichting geeft namelijk wit met blauw licht, maar de natuur kan daar niet tegen”, vertelt Richard Meijer, manager openbare verlichting bij ILE. “Het verstoort het bioritme, net zoals het blauwe licht van je telefoonscherm dat doet wanneer je ’s avonds wilt slapen. Een alternatief is oranje verlichting, maar het nadeel daarvan is dat het met die kleur lastiger is om in het donker gezichten en de omgeving goed te herkennen. Dus vanuit sociale veiligheid is dat geen wenselijke oplossing voor zo’n locatie.”
Kleurverandering in stappen
Daar biedt bio-adaptieve verlichting een nieuwe mogelijkheid. Binnen het armatuur kunnen namelijk verschillende lichtkleuren worden gecombineerd. Richard legt uit hoe het werkt: “Wanneer het donker wordt, begint de verlichting met warm wit licht, zodat het fietspad tijdens de drukke uren goed wordt verlicht. Later op de avond, wanneer er minder mensen buiten zijn, verandert dat in stappen naar steeds warmer licht en uiteindelijk naar amber of rood.” In de ochtend verloopt dat proces weer andersom. Wanneer die omschakeling precies plaatsvindt, kan per locatie worden geprogrammeerd.
Doordat de lichtkleur in de donkere uren aangepast is, wordt voldaan aan de flora- en faunawetgeving. Dieren zoals vleermuizen worden niet meer weggejaagd en ook de vegetatie gedijt er beter bij.
Meebewegen door innovaties
Daarnaast ziet Richard nog een groot voordeel van de bio-adaptieve verlichting. “Met openbare verlichting willen we ervoor zorgen dat automobilisten, fietsers en voetgangers veilig van A naar B kunnen. Dat gaat om zowel verkeersveiligheid als sociale veiligheid. Tegelijkertijd zijn er steeds vaker ecologen betrokken bij inrichtingsplannen die kijken naar de effecten op de natuur.”
Het is een dilemma waar lichtontwerpers vaker tegenaan lopen, want hoe voldoe je aan de eisen van gemeente, de flora- en faunawetgeving en houd je bewoners en verkeer tevreden?
“Met deze nieuwe verlichtingsoptie kunnen we meebewegen met wat iedereen voor ogen heeft binnen die openbare ruimte. Het is veilig voor verkeer en mens en het houdt rekening met de natuur: het kan nu naast elkaar bestaan. ”
Richard verwacht overigens niet dat straks alle openbare verlichting bio-adaptief wordt. Op veel plekken voldoet reguliere witte ledverlichting prima, zoals binnen de bebouwde kom. De meerwaarde zit juist op locaties waar de behoeften van mens en natuur elkaar raken. Na 20 jaar in het vak en al vele ontwikkelingen meegemaakt te hebben, vindt Richard die innovatie het leukste aan dit project. “Het is mooi om te zien dat er partijen zijn die verder denken over problemen waar we in de openbare ruimte tegenaan lopen. En dat wij vervolgens met zo’n nieuwe oplossing aan de slag mogen. We zijn een klein team, maar hebben wel de kennis om dit soort ontwikkelingen naar onze klanten te vertalen.”
In het eerste kwartaal van 2027 wordt de bio-adaptieve verlichting tussen Uitgeest en Castricum geplaatst.
Meer weten?
Meer weten over bio-adaptieve verlichting? Neem contact met ons op. We helpen je graag verder!
Alkmaar